عنوان	تحلیل آسیب‌پذیری آبخوان دشت آذرشهر در برابر آلودگی
نوع پژوهش	مقاله ارائه شده
کلیدواژه‌ها	آبخوان، آسیب‌پذیری، آلودگی، DRASTIC، نیترات
چکیده	ارزیابی آسیب‌پذیری آبخوان‌ها در برابر انتقال آلاینده‌ها یکی از مسائل کلیدی در راستای مدیریت پایدار و فعال منابع آب زیرزمینی به شمار می‌رود. اهمیت این موضوع از آن جهت است که آب زیرزمینی، به عنوان منبعی حیاتی برای تأمین نیازهای شرب، کشاورزی و صنعتی، همواره در معرض تهدید ناشی از ورود آلاینده‌های سطحی و زیرسطحی قرار دارد در این راستا، استفاده از مدل‌های ارزیابی آسیب‌پذیری، به‌ویژه چارچوب DRASTIC به‌عنوان یکی از پرکاربردترین و پذیرفته‌شده‌ترین روش‌ها در سطح جهانی، رویکردی مؤثر برای تحلیل و پهنه‌بندی مناطق آسیب‌پذیر ارائه می‌دهد. این مدل با ترکیب لایه‌های اطلاعاتی شامل عمق سطح ایستابی، میزان تغذیه آبخوان، نوع خاک، شرایط توپوگرافی، ویژگی‌های منطقه غیراشباع و هدایت هیدرولیکی، امکان برآورد شاخص آسیب‌پذیری و مقایسه مکانی در مقیاس منطقه‌ای را فراهم می‌سازد. همچنین، به‌کارگیری این روش به کاهش تأثیر قضاوت‌های کارشناسی، ارتقای دقت تحلیل‌ها و درک بهتر از عدم‌قطعیت‌های موجود کمک می‌کند. در این پژوهش، آبخوان دشت آذرشهر به‌عنوان منطقه مورد مطالعه انتخاب شده است که با توجه به فعالیت غالب کشاورزی و حساسیت منابع آب زیرزمینی، اهمیت ویژه‌ای در مدیریت پایدار منابع آب دارد. نتایج تحلیل‌ها نشان داد که نواحی مجاور رودخانه‌ها و بخش‌های مرکزی و جنوب‌شرقی دشت دارای بیشترین آسیب‌پذیری هستند، در حالی که بخش‌های شمالی و غربی دشت آسیب‌پذیری کمتری دارند. صحت‌سنجی مدل با داده‌های غلظت نیترات در نمونه‌های چاه‌ها انجام شد و شاخص همبستگی (CI=68) نشان‌دهنده انطباق مناسب بین نقشه آسیب‌پذیری و پراکنش آلاینده‌ها بود. این یافته‌ها تأکید می‌کنند که مدل DRASTIC ابزاری کارآمد برای شناسایی نواحی پرخطر و پشتیبانی از تصمیم‌گیری مدیریتی در راستای حفاظت و مدیریت پایدار منابع آب زیرزمینی دشت آذرشهر است.
پژوهشگران	مرجان معظم نیا (نفر اول)، سینا صادق فام (نفر دوم)، بهمن موسوی (نفر سوم)